HASTALIKLAR

MESANE KARSİNOMLARI (MESANE KANSERİ)

Mesane kanseri genitoüriner yolun en sık görülen ikinci kanseridir. Erkeklerde görülme sıklığı %7 iken kadınlarda %3'tür. Sigara içmek erkek ve kadınlarda olguların %50 ve %31'inden sorumludur.

Tanı konulduğunda %85'i mesaneye lokalizedir. %15'i bölgesel lenf düğümlerine veya uzak bölgelere yayılmıştır. Kimyasallar, boya, kauçuk, petrol, deri ve basım işlerinde çalışanlar yüksek risk altındadır.

DEHca (Değiştirici epitel hücreli karsinom)

Tüm mesane kanserlerinin %90'ı DEHca'dır. DEHca dışında mesane kanseri tiplerinden adenokarsinom (>%2), yassı epitel hücreli karsinom, farklaşmamış karsinom ve mikst karsinom tipleri nadiren görülebilir.

Belirtiler

Mesane karsinomlu hastaların %85-90 oranda göze çarpan belirti hematüridir. Aralıklı mikroskopik ve makroskopik hematüri olur. İdrarda yanma ve sık idrar şikayeti olabilir. İlerlermiş vakalarda kemik metastazlarında kemik ağrısı, idrar yapamama olabilir.

Evrelendirme:

Halen en sık kullanılan evrelendirme sistemi primer tm evresi (t evresi) lenf düğümlerinin drumu (n evresi) ve metastatik lokalizasiyonlarının (m evresi) doğru ve eş zamanlı tanımlanmasını sağlamıştır.

N0-lenf düğümlerine metastaz yok

N1-2 cm’den küçük tek bir lenf düğümü tutulmuş

N2-2-5 cm çapında tek veya 5 cm’den büyük birden fazla sayıda lenf düğümü tutulmuş

M0 metastaz yok

M1 uzak metastaz var

Değişici epitelyum hücreleri içermeyen karsinomlar:

1) Adenokarsinom:

Tüm mesane kanserlerinin %2 sinden azını oluştururlar. Mesanenin primer adenokarsinomları öncel sistit ve metaplaziyel kendilerini gösterebilirler.

Histopatolojik açıdan adenokarsinomlar müküs salgılarlar ve glandüler, kolloid veya yüzük şeklinde belirebilir.

Primer adenokarsinomlar sıklıkla kubbedn urakustan kaynaklanırlar. Her iki tm tipi tanı konulduğu zaman kas tutulumu vardır. Agrsif cerrahi tedaviye rağmen 5 yıllık sürvi genellikle %40 dan düşüktür.

Yassı epitel hücreli (squamöz) karsinom:

ABD de tüm mesane kanserlerinin %5-10 unu oluştururlar ve sıklıkla kronik enfeksiyon, mesane taşı veya kronik kateter kullanım öyküsü ile ilişkilidir.

Bu tümörler tanı konulduğunda sıklıkla nodüler ve invaziv karakterdedir. Histolojik açıdan iyi difransiye olmamış çokgen karakteristik hücreler arası köprüler içeren hücrelerden yapılı neoplazmalar halindedirler.

Farklaşmamış karsinomlar:

Ender görülür (%2 den az). Son derece farklılaşmış nöroendokrin özellikler içeren tümörler ve küçük hücreli karsinomlar agresif ve metastatik tiplerdir.

Mikst karsinomlar:

Tüm mesane kanserlerinin %4-6 sını oluştururlar. Değişici epitel hücreleri, glandüler, yassı epitel hücreleri ve farklaşmamış bileşenleri içerir. Mikst karsinomların çoğu tanı konulduğunda büyük ve infiltiran tiptedir. Nadir görülen epitelyal olan ve olmayan kanserler mesanede tanımlanan nadir epitelyal karsinomlar villöz adenomlar, karsinoid tümörler, karsinosarkomlar ve melanomlardır. Mesanenin nadir görünen ve epitelyum kökenli olmayan kanserleri feokromositomlar, lenfomalar, koriyokarsinomlar ve çeşitli mezenşimal tümörlerdir.

Mesaneye en çok metastaz yapan tümörler:

Melanom, lenfoma, mide, meme, böbrek, akciğer kanserleridir.

Klinik bulgular:

Semptomlar: h6p>

Mesane kanserli hastalarda %85-90 göze çarpan semptom hematüridir. Aralıklar ile mikroskopik ve makroskopik hematüriler olur. Hastaların küçük bir bölümü mesane huzursuzluğu, sık acil işeme dizüriyle birliktedir. Yaygın cıslı hastalarda iritatif işeme semptomları daha sıktır.

Belirtiler:

Rutin testler:

Büyük volümlü veya invaziv tümörlerin anestezi altında dikkatlı bir bimanüel muayne ile mesane duvar kalınlığı veya ele gelen bir kitle saptanabilir.

Laboratuvar bulgular:

En sık görülen lab. Patoloji hematüridir. Bazen enfeksiyon eşlik eder. Primer mesane tümörü orifisleri tutarsa azotemiye sebep olabilir. Kronik kan kaybı anemi oluşturabilir.

Teşhis

İdrar tahlili, idrar yolları ultrason veya intravenöz pyelografik görüntüler ve idrar sistolojik tahlillerle konulur. BT veya MR da çekilebilir. Şüphelenen hastalarda sistoüretroskopi yapılmalıdır. Tümörü evrelendirmek için biopsi ve patolojik incelenme şarttır.

Tedavi

Yüzeysel mesane kanserli hastaların tedavisi TUR(T)+intravezikal BCG'dir. (T_is, T_a, T_ı)

T_2-4:

Radikal sistektomi
Neoacuvan kemoterapi ardından radikal sistektomi
Radikal sistektomi ardından acuvan kemoterapi
Neoacuvan kemoterapi ardından kemoterapi ve radyoterapi kombinasyonu

T, N, M+:

Sistemik kemoterapi ardından selektif cerrahi veya radyoterapi

İntravezikal kemoterapi

Yüzeysel mesane kanserli hastaların çoğunda nüksler gelişir. Bu nüksleri engellemek için kullanılan yöntemdir. TUR(T)'ye ek olarak yapılabilir veya profilaktik ve terapötik amaçlı uygulanabilir.

Ajanların çoğu haftada bir olmak üzere 6-8 hafta uygulanır. En sık kullanılan ajanlar BCG, mitomisin c, doksurobisin ve tiyotejadır.

Radyoterapi

Derin infiltran mesane kanserli hastalarda radikal sistekomiye bir seçenek olarak 5 ile 8 haftalık dönem içinde fraksiyonlar şeklinde eksternal ışınlama (5000-7000 cGy) uygulanır. Tedavi genellikle iyi tolere edilir. T₃-T₄ hastalığında 5 yıllık survi %18-41 arasında değişir.

Kemoterapi

Mesane kanserli hastaların yaklaşık %15'inde bölgesel ve uzak metastazlar saptanmıştır. Metastazlı hastalarda tek başına sisplatin veya kombine tedavi MVAC (metotneksat, vinblastin, siklofosfamid ve 5-florourasil uygulanabilir.) bu tedavi ile uzak metastazlı %13-35'i tam bir yanıt alır.